Genel Görevli Mahkemenin Görevleri

Genel Görevli Mahkemenin Görevleri

1) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLERİ

Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevleri;

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 2. Maddesinde,

5235 Sayılı Kanunun 6/2 maddesinde düzenlenmiştir.

Diğer kanunlarda (TMK, TBK gibi) da genel görevli mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler vardır.

HMK’nın 2. Maddesinde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevleri şu şekilde ifade edilmektedir;

  • Dava müddeabihin (konusunun) değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (HMK m. 2/1)
  • Bu kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.

Madde açıklamasından da görüldüğü üzere eski HMUK’dan farklı olarak yeni HMK’da artık dava müddeabihin (konusunun) para veya paradan başka bir şey olup olmamasına bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesi bakımından belirleyici bir önemi bulunmaktadır.

>Kişi varlığı haklarına ilişkin dava ve işlerde, aksine bir düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Örnek olarak;

  • Kişilik haklarına saldırının önlenmesi davası ve buna ilişkin maddi ve manevi tazminat davaları (tutarı ne olursa olsun) (TMK m. 24).
  • Derneklerin feshi davaları (TMK m. 89).
  • Yaş, ad, soyad ve diğer nüfus kayıtlarını düzeltme talepleri (Nüf. Hiz. K. m. 36).
  • Yabancı mahkeme ve hakem kararlarının tenfizi hakkında görevli (MÖHUK m. 51/1)

2) SULH HUKUK MAHKEMESİ GÖREVLERİ

> Malvarlığı davalarında asıl görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olmakla birlikte bu kurala istisna olarak HMK 4. Madde hükmü gösterilebilir.

HMK 4. Madde;

> Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;

a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,

b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,

c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,

ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler.

Yargıtay da eski HUMK’dan farklı olarak, kira ilişkisi bakımından taşınır-taşınmaz ayrımı yapmamakta ve taşınırdan kaynaklanan kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda da sulh hukuk mahkemesini görevli mahkeme olarak kabul etmektedir.

NOT;

  • Zilyetliğe haklılık davası, zilyetliğin iadesi davası veya zilyetliğe istihkak davası, yalnız zilyetliğe değil, hakka dayanan davalar olduğundan, bu davalar da görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Kaynakça:
1 Arslan/Yılmaz/Ayvaz, Medeni Usul Hukuku, Ankara 2017, s. 197,198
2 HMK, İİK, TMK, Nüf. Hiz. K., MÖHUK

Hukuk Âlemi

0
Yazıyı Paylaş;

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir