Miras Davasında Yetkili Mahkeme

Miras davasında yetkili mahkeme neresidir? Sorusuna hangi yer mahkemesinin yetkili olduğu konusunda çeşitli özel durumlar bulunmaktadır.

HMK m. 11 ile TMK m. 576 hükümlerine istinaden;

Miras (tereke) ile ilgili davalar, miras bırakanın (ölen kişinin) son yerleşim yeri mahkemesi kural olarak kesin yetkilidir.

Ancak mirasla ilgili davalar da, miras bırakanın yerleşim yeri dışında başka bir yerdeki mahkemede açılması gibi istisnaî durumlar da bulunmaktadır.

Aşağıda miras ile ilgili davalarda, miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olup olmadığı durumlar kanundaki yerlerine göre ayrı ayrı gösterilmiştir.

Miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğu durumlar;

HMK m. 11/1 hükmüne göre kesin yetkili durumlar;

  • Terekenin paylaşılmasına, yapılan paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar. (HMK m. 11/1-a)
  • Terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak tüm davalar. (HMK m. 11/b)

Çekişmesiz yargı işleri için mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kural olarak kesin yetkilidir. Ancak bu kurala HMK m. 11/3 hükmü ile istisna getirilmiştir.

TMK m. 576/2 hükümlerine göre kesin yetkili durumlar;

  • Mirasbırakanın tasarruflarının iptali
  • Tenkis davası
  • Terekenin taksimi (paylaştırılması)
  • Miras sebebiyle istihkak davası

HMK m. 11/1 ile TMK m. 576 hükümlerindeki durumlar da, mahkeme yetkili olup olmadığını re’sen araştırmakla yükümlüdür.

Diğer yandan taraflar, mahkemenin her aşamasında kesin yetki itirazında bulunabilir. (Kesin yetki dava şartıdır.)(114/1-ç)

Miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olmadığı durumlar;

HMK 11/2-3 hükümlerine göre;

  • Terekede bulunan bir mal hakkında açılmak istenen istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti zamanında mal nerede bulunuyorsa, orada da açılabilir. (HMK 11/2)*
  • Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir. (HMK 11/3)

NOT:

  • HMK 11/2 hükmünde geçen istihkak davası, TMK 683’deki istihkak davasından olup, TMK 637-639’daki miras sebebiyle istihkak davasından başkadır
  • Kesin yetkinin olduğu hallerde, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar re’sen araştırmak zorundadır (HMK 19/1)
  • Kesin yetkinin olmadığı durumlarda ise, taraflarca mahkemeye yetki itirazında bulunulmalıdır. Bu itiraz sadece davanın başında ve cevap dilekçesi ile yapılmalıdır(HMK 19/2)
  • Yetki itirazının belirtilen sürede yapılmaması durumunda, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir(HMK19/4)

Kaynakça:

1Arslan/Yılmaz/Ayvaz, Medeni Usûl Hukuku, Ankara 2017, s.216

2HMK, TMK

Hukuk Âlemi

0
Yazıyı Paylaş;

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir